Na uitvoerig overleg met het ministerie van Justitie en Veiligheid, de departementale ondernemingsraad (DOR) en de vakbonden heeft het Openbaar Ministerie (OM) besloten om per 1 januari 2026 aan te sluiten bij de Integriteitscommissie Justitie en Veiligheid (ICJenV). Vanaf deze datum kunnen medewerkers van het OM gebruik maken van de meldprocedure van de ICJenV voor integriteitsschendingen begaan door leidinggevenden, vermoedens van misstanden of benadeling na het doen van een (interne) melding.

Belangrijke uitzonderingen

Meldingen die betrekking hebben op het strafvorderlijk handelen of anderszins raken aan de kerntaak van het OM vallen in beginsel buiten het bereik van deze meldprocedure en het instellingsbesluit van de ICJenV. Deze meldingen worden behandeld binnen het bestaande stelsel van voorzieningen op grond van de Wet op de Rechterlijke Organisatie. Wanneer een melding betrekking heeft op een lid van het College van procureurs-generaal, treedt de ICJenV in overleg met de minister.

Medewerkers van de Rijksrecherche kunnen voorlopig geen gebruik maken van de meldprocedure van de ICJenV.

Uitbreiding van het instrumentarium

In de afgelopen vijf jaar heeft de commissie veel inzichten opgedaan. Eén van die inzichten betreft de behoefte aan een uitbreiding van het instrumentarium van de commissie. De commissie kon slechts kiezen uit twee instrumenten: het doen van onderzoek of het opvragen van een zienswijze aan de hoogste leiding van het betreffende dienstonderdeel. De commissie stuitte geregeld op situaties waarbij op voorhand duidelijk was dat het doen van een onderzoek niet tot het gewenste resultaat zou leiden (feiten werden niet betwist of de ernst van de situatie vroeg om een snelle interventie). De commissie heeft daarom andere vormen van opvolging onderzocht, zoals het voeren van gesprekken met de organisatie om de ernst van de situatie uit te leggen en de organisatie te bewegen zelf passende maatregelen te nemen (zogenoemde signaalgesprekken). De commissie heeft haar inzichten gedeeld met de departementale ondernemingsraad, de vakbonden en het ministerie van Justitie en Veiligheid en dit heeft uiteindelijk geleid tot de volgende uitbreiding van het instrumentarium van de commissie.

Indien de commissie oordeelt dat een andere opvolging passender is dan een eigen onderzoek, kan zij kiezen uit de volgende opties:

• Zelf een signaalgesprek voeren;
• De werkgever adviseren om:

• • een correctief (normstellend) gesprek met betrokkene(n) te voeren;
  • bemiddeling tussen melder en betrokkene(n) in te zetten;
  • mediation tussen melder en betrokkene(n) in te zetten;
  • een cultuuronderzoek in de organisatie uit te voeren;
  • een feitenonderzoek door de organisatie zelf uit te voeren.

Wat is er gewijzigd?

De aansluiting van het OM en de uitbreiding van het instrumentarium hebben geleid tot een gewijzigd Instellingsbesluit van de ICJenV en een aangepaste werkwijze.